INFORMACJA DOT. RODO
XXXIII Rajd pieszy Witaj Wiosno! 21.03.2018 r. Lubiąż - Rogów Legnicki
XIV Rajd Szlakiem św. Jana Pawła II Oświęcim - Wadowice - Kraków - Wieliczka 9 - 11 maja 2018 r.
 
 
 
PieszeRoweroweMotorowe

  Szlak Doliny Odry    Szlak Nadodrzański im. Zdzisława Fuksa    Szlak Zabytków    Szlak Tatarów    Szlak św. Jakuba  


Szlak Doliny Odry



1. Przebieg odcinka

Malczyce (0 km) - Lubiaż (8,5 km)

2. Mapa (kliknij, aby zobaczyć)

3. Ogólna charakterystyka szlaku

Szlak prowadzi przez teren nizinny, całkowicie zalesiony. Jest szlakiem łatwym i przyjemnym do przebycia, ponadto bardzo bezpiecznym.

4. Opis przebiegu szlaku

W Malczycach za punkt poczatkowy uznalismy stację PKP. Tutaj szlak przechodzi przez przejazd kolejowy i prowadzi ul. 1 Maja 1 km. Po dojsciu do brzegu Odry należy skręcić na wschód w ul. Sienkiewicza, wyprowadzajaca poza wies (1,5 km). Tutaj po dojsciu do rozwidlenia dróg (0,5 km) skręcamy w prawo i idziemy droga brukowana w kierunku lasu. Po 750 m dochodzimy do lasu. Wchodzimy w niego i idziemy dalej ta droga prosto 800 m. Tu droga się rozwidla. My skręcamy w prawo i idziemy duktem lesnym 1,8 km do mostu na Cichej Wodzie. Wychodzimy na most i jednoczesnie drogę asfaltowa Kawice-Lubiaż. Skręcamy w lewo i kierujemy się w stronę Odry. Po 300 m dochodzimy do mostu na Odrze. Teraz idziemy cały czas prosto ta droga 1,1 km, a następnie skręcamy w lewo w kierunku wsi, obchodzac dookoła klasztor. Po 600 m dochodzimy do bramy klasztoru. Szlak zas prowadzi dalej przez wies do Wołowa.

5. Opis krajoznawczy szlaku

Szlak prowadzi przez obszar chronionego krajobrazu "Dolina Odry", który został utworzony uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Legnicy z dnia 28.06.1982 r. Rozpoczyna się on w pobliżu Malczyc (na granicy gmin Malczyce i Prochowice) przy końcu tzw. Pradoliny Wrocławsko-Magdeburskiej i ciagnie się aż do Prochowic wzdłuż tzw. pradoliny przełomowej zwanej dzis Pradolina Wrocławska. Na tym odcinku zachowały się pozostałosci pierwotnego brzegu rzeki w postaci resztek meandrów w podmokłej dolinie oraz resztki starego lasu łęgowego i gradowego dębowo-sosnowego.

"Dolina Odry" posiada podłoże skaliste z wyraznymi garbami i depresjami, zasypanymi utworami trzeciorzędowymi. Najwyrazniej to widać w okolicy Prochowic, gdzie dzięki badaniom geologicznym stwierdzono istnienie utworów trzeciorzędowych, czwartorzędowych i holoceńskich na podłożu trzeciorzędowym. W pierwszym okresie polodowcowym (subborealnym) w zwiazku z suchym klimatem panujacym na tym terenie, nastapiło wypełnienie koryt rzek żwirem i piaskami tworzacymi współczesnie tzw. wyższa terasę holoceńska. W okresie drugim (subatlantyckim) charakteryzujacym się wilgotnym klimatem nastapiło wcięcie rzek, w wyniku czego powstał system trzech poziomów teras holoceńskich:
I o wysokosci 2 m ponad lustro wody,
II o wysokosci 4 m ponad lustro wody,
III o wysokosci 7-8 m ponad lustro wody.

Sa to współczesnie tzw. niższe terasy holoceńskie, które zachowały się w całosci jedynie w dolinach dopływów Odry, a szczatkowo w "Dolinie Odry". Terasy denne I i II zostały pokryte mada rolna i przemysłowa, III zas piaskami.

W wyniku tych procesów jak również ruchów lodowca powstały następujace mezoregiony:

1. Równina Legnicka - krajobraz łagodnie sfalowany, rozciagajacy się od Prochowic na zachód (północno-zachodnia częsć "Doliny Odry"). Powierzchnia jego wznosi się na wys. 120 m n.p.m. i opada lekko w kierunku północno-zachodnim. Urozmaiceniem krajobrazu sa jeziora wytopiskowe i wiele cieków wodnych o płaskich i szerokich dnach.

2. Wysoczyzna Sredzka (południowo-zachodnia częsć "Doliny Odry") - lekko sfalowany teren morenowy, wznoszacy się od 105-155 m n.p.m. W krajobrazie zaznaczaja się dwa ciagi moreny końcowej o deniwelacjach dochodzacych do 25 m. Pierwszy z nich występuje na linii Taczalin-Wroscisławice, drugi w formie lobu przebiega na linii Cichobórz-Wagrodno-Ruja.

3. Pradolina Wrocławska (wschodnia częsć "Doliny Odry") - szeroka płaskodenna forma o różnicach do 25 m wysokosci. Najwyższy punkt na północnym wschodzie przy ujsciu Kaczawy do Odry osiaga wyskosć 95,2 m n.p.m.

Na obszarze "Doliny Odry" przeważaja siedliska gradowe obok łęgowych i - już rzadziej - bagiennych (nad sama Odra). Jest tu dużo użytków zielonych (łaki, pastwiska), dzięki którym żyja tutaj takie zwierzęta, jak: kret, lis, borsuk, jeleń, sarna, dzik, kuna, kuropatwa, głuszec, sójka, zajac szarak, łasica, gacek wielkouch, z ptaków zas: bocian biały, przepiórka, kuropatwa, skowronek i liczne gatunki ptaków polnych, jak patnos, ortolan i drop. Natomiast najbardziej typowymi rybami dla "Doliny Odry" sa: kleń, leszcz, węgorz, szczupak i rak słodkowodny.

Będac w Malczycach czy Lubiażu, trudno ominać tamtejsze zabytki. Szlak rozpoczyna się w Malczycach, które sa dużym osiedlem przemysłowo-rolnym, położonym na lewym brzegu Odry przy ujsciu Sredzkiej Wody. Pierwsza wzmianka historyczna znajduje się w dokumencie z XII w., gdzie wymieniono Malczyce jako osrodek produkcji piwa. W 1202 r. wspomniano je jako własnosć klasztoru trzebnickiego. Najstarsze zapisane nazwy to Pavrum Maluts, Malschic, Malsici. Pochodzi ona od imienia Malisz. W sredniowieczu była to osada rolników i rybaków. W wieku XIX rozwój wsi został przyspieszony dzięki budowie mostu rzecznego dla Zagłębia Wałbrzyskiego, z którego dowożono węgiel najpierw wozami konnymi, a następnie koleja (koniec XIX w.). Port składał się z dwu basenów, jednego całkowicie wykopanego, a drugiego powstałego z poszerzenia Sredzkiej Wody. Ze starych urzadzeń portowych zachowały się do dzis dwa zsypy służace do załadunku materiałów sypkich na barki.

Obok portu zachowały się też slady dawnej przeprawy promowej, obecnie nieczynnej. Widoczne sa miejsca cumowania oraz droga schodzaca do rzeki. Sam prom znajduje się obok, wyciagnięty na brzeg.

W osadzie znajduja się także:

1. Kosciół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najswiętszej Marii Panny z 1905 r. , neogotycki, murowany z licówki z ryzalitem na osi fasady. Wyposażenie koscioła jest głównie neogotyckie, witraże współczesne. Przed kosciołem stoi rzezba sw. Jana Nepomucena z XVIII w. Na południowy zachód od koscioła zas znajduje się kaplica-grota z rzezba Najswiętszej Marii Panny.

2. Cerkiew prawosławna zbudowana na poczatku XX w. Poczatkowo był to kosciół ewangelicki. Jest to budowla trzykondygnacyjna z wieża. W szczytach duże półkoliste okna. Wejscie z tarasu.

3. Niewielki pomnik w centrum wsi poswięcony II Armii Wojska Polskiego

oraz wiele ciekawych XIX- i XX-wiecznych domów mieszkalnych.

Na drugim końcu omawianego odcinka szlaku znajduje się Lubiaż, założony przez cystersów, sprowadzonych przez księcia Bolesława Wysokiego w 1163 r. Powstały wówczas pierwsze zabudowania klasztorne, które rozbudowano w II połowa XIII w. Miał to być wzorcowy w skali europejskiej zespół koscielno-klasztorny. Pracowało przy nim wielu wybitnych artystów Europy srodkowej (m.in. malarze: M. Willmann, K. F. Bentum, A. F. Scheffler, rzezbiarze: F. J. Mangoldt, M. Steint, sztukator A. Provisore). W wieku XVIII założono park geometryczny z alejami kasztanowcowymi.

W skład zespołu wchodza: kosciół klasztorny Najswiętszej Marii Panny, pałac opatów, pomocniczy kosciół sw. Jakuba, zabudowania gospodarcze, kosciół klasztorny Najswiętszej Marii Panny z lat 1307-1340 znacznie zmieniony w okresie baroku, płyty nagrobne ksiażat slaskich, kaplica ksiażęca z pocz. XIV w., Kaplica Loretańska (pózniejsza zakrystia), od południa klasztor z Refektarzem Letnim i Biblioteka, szpital, kancelaria, budynek oficjalistów klasztornych, piekarnia, browar, budynki rzemieslników (dokładniejszy opis ­- patrz Szlak zabytków).

6. Literatura (wybór)

Kalinowski K., Lubiaż, Wrocław 1970.
Maciejewski J., Załęcki J., Inwentaryzacja krajoznawcza województwa wrocławskiego, z. 8, Gmina Malczyce, Wrocław 1987.
Mazurski T., Szlaki piesze województwa wrocławskiego, Wrocław 1984.
Monografia Odry, Wrocław 1960.


 

PTTK Oddział "Ziemi Prochowickiej" © 2007-2018. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt oraz wykonanie strony - Daniel Balowski.