INFORMACJA DOT. RODO
XXXIII Rajd pieszy Witaj Wiosno! 21.03.2018 r. Lubiąż - Rogów Legnicki
XIV Rajd Szlakiem św. Jana Pawła II Oświęcim - Wadowice - Kraków - Wieliczka 9 - 11 maja 2018 r.
 
 
 
PieszeRoweroweMotorowe

  Szlak Doliny Odry    Szlak Nadodrzański im. Zdzisława Fuksa    Szlak Zabytków    Szlak Tatarów    Szlak św. Jakuba  


Szlak Tatarów




1. Przebieg

Prochowice, ul. Kochanowskiego (0 km) - Szczedrzykowice (7,0 km) - Rosochata (10,2 km) - Grzybiany (13,0 km) - Jezioro Koskowickie (14,5 km) - Legnickie Pole, Muzeum Bitwy Legnickiej (22 km)

2. Mapa (kliknij, aby zobaczyć).

3. Ogólna charakterystyka szlaku



Szlak biegnie przez teren nizinny, nieznacznie pofałdowany. Najwyższe wzniesienie - 163,7 m n.p.m., najniższy punkt na szlaku - 114 m n.p.m. W okolicy Prochowic szlak prowadzi terenem zalesionym, od Szczedrzykowic zas - otwartym. Na ogół teren łatwy do przebycia i bezpieczny.

4. Opis przebiegu szlaku

Szlak rozpoczyna się przy zamku w Prochowicach, skad prowa­dzi ul. Kopernika 200 m i ul. Pocztowa 300 m do obwodnicy samochodowej. Przechodzimy obwodnicę i idziemy dalej prosto 1,8 km droga polna, która wije się przez. pole uprawne, lekko zakręcajac raz w prawo, raz w lewo. Po przejsciu 1,8 km dochodzimy do zejscia się dróg. My idziemy dalej prosto i wchodzimy w teren zadrzewiony, a następnie (po 800 m) do lasu. Nie skręcajac nigdzie idziemy jeszcze 1,2 km i dochodzimy do skrzyżowania dużych dróg lesnych. Tutaj skrę­camy w lewo i maszerujemy 1 km, gdzie mijamy zabytkowy park i pałac w Szczedrzykowicach i dochodzimy (200 m) do drogi prowadzacej przez wies. Tutaj skręcamy w lewo i idzie­my 500 m do drogi asfaltowej Prochowice-Jawor. Tu skręcamy w prawo i po 1 km dochodzimy do stacji kolejowej w Szczedrzykowicach. Przechodzimy przejazd kolejowy i idziemy 500 m droga asfaltowa, następnie skręcamy w prawo na drogę polna, która po 300 m rozwidla się. Tutaj należy skręcić w lewo i isć cały czas prosto aż do drogi asfaltowej (2,1 km), mijajac po drodze dwa zarosnięte szuwarami jezio­ra (1,2 km) i niewielki staw (1,8 km). Na drodze asfalto­wej skręcamy w prawo i wchodzimy po 300 m do wsi Rosochata, za która schodzimy na drogę polna, biegnaca po prawej stro­nie drogi asfaltowej dopiero za jej zakrętem. Po przejsciu 1,2 km dochodzimy do krzyżówki dróg polnych. Tutaj skręca­my w lewo i po 650 m dochodzimy do wsi Grzybiany. Za wsia skręcamy w lewo na drogę polna prowadzaca obok Jeziora Koskowickiego (800 m) i wychodzimy na drogę asfaltowa z Kłębanowic do Koskowic. Przecinamy tę drogę, jak również następna (po 150 m) z Biernatek do Koskowic i po 650 m dochodzimy do trzeciej z Księgienic do Koskowic. Tutaj skrę­camy w lewo i idziemy 300 m, po czym skręcamy w prawo na drogę polna. Idziemy nia cały czas prosto, nigdzie nie skrę­cajac 3,5 km. Dochodzimy do drogi asfaltowej z Legnicy do Legnickiego Pola. Kierujemy się nia w lewo i po 200 m wy­chodzimy na wiadukt na autostradzie (droga A 4). Idac dalej prosto wchodzimy do wsi Legnickie Pole, gdzie po 750 m mijamy po lewej stronie kosciół sw. Jadwigi, w pobliżu którego w odległosci 150 m znajduje się Muzeum Bitwy Legnickiej. Tam szlak kończy się.

5. Opis krajoznawczy szlaku



Szlak biegnie przez tereny, którymi w roku 1241 przybyli pod Legnicę Tatarzy. Dawny trakt handlowy z Wrocławia do Legnicy prowadził przez Srodę Sl., Rosochata i Grzybiany. Tedy też 8 i 9 kwietnia 1241 roku zmierzali Tatarzy, dowiedziawszy się we Wrocławiu, że ksiażę Henryk Pobożny wraz ze swym wojskiem schronił się w pobliskiej Legnicy, tam zamierzajac wyczekiwać najezdzców. Wiedzieli oni także, że ksiażę zgromadził w Legnicy wojska polskie i zaciężna armię najemników. Dowiedziawszy się również, że tam oczekuje on nadejscia wojsk wielkopolskich, którymi miał dowodzić (wspólnie z wojskami krakowskimi) brat nieżyjacego wojewody krakowskiego Włodzimierza, Sulisław. Postanowili więc, nie zwlekajac, czym prędzej ruszyć pod Legnicę, rozsyłajac jednoczesnie oddziały patrolowe w prawo i w lewo od traktu, którym podażały główne siły tatarskie. Było to o tyle istotne, że z prawej strony wiódł trakt z Wrocławia przez Prochowice, Srodę Slaska do Głogowa i na Wielkopolskę, a z lewej przez Jawor do Niemczy i do Czech. Jednakże z tej drugiej strony nie obawiali się zagrożenia, ponieważ już wczesniej planowali tamtędy wracać, toteż wczesniej zabezpieczyli sobie drogę odwrotu. Zwrócili więc swa uwagę na trakt wiodacy do Głogowa. Dotarli do Prochowic, które znajdowały się wówczas po lewej stronie Kaczawy. O takim manewrze wojsk tatarskich byli powiadomieni prochowiczanie, dlatego wczesniej wybudowali oni system obronny, a raczej kryjówki ziemne, w których skryli się w czasie bytnosci Tatarów na ziemiach podlegnickich. Swiadczy o tym zapis na mapach okolic Prochowic (Tatarenlocher - 2 sandgrubenartige Vertiefungen, wo sich Leschwitzer zur Mongolenzeit versteckt Leschwitz - Parchvitz).

Tymczasem oddziały patrolowe, stanowiace przednia straż głównych wojsk tatarskich, wróciły i powiadomiły Chana Bajdara o rozlokowaniu się wojsk polskich na polach w pobliżu wsi Dobre Pole. Wówczas Tatarzy wybrali się wprost pod Legnicę i rozłożyli swój obóz na przeciwległych wzgórzach w pobliżu wsi Grzybiany.



Wojsko polskie, liczace 10 000 ludzi, było podzielone na cztery hufce. Pierwszym dowodził Bolesław Szepiotka, syn margrabiego Moraw. Hufiec ten składał się z rycerzy Zakonu Templariuszy i joanitów oraz małego oddziału Zakonu Krzyżowców. Drugim, złożonym z rycerstwa małopolskiego i wielkopolskiego, dowodził Sulisław. Trzeci hufiec dowodzony przez księcia Mieszka opolskiego był złożony z rycerstwa opolskiego. Czwartym hufcem dowodził ksiażę Henryk II Pobożny, majac do pomocy wojewodę Klemensa z Głogowa.

Armia Bajdara liczyła około 15-25 000 rycerstwa (Tatarów, a dokładniej Mongołów, i oddziałów ruskich zmuszonych do pomocy najezdzcom). Pierwszy zaatakował hufiec Bolesława, lecz dał się on wciagnać w zasadzkę i stracił wielu ludzi od strzał wroga. Za Bolesławem poszły inne hufce polskie, zadajac Tatarom poważne straty. Następnie ruszył hufiec księcia Mieszka opolskiego. Wówczas jeden z rycerzy ruskich krzyknał: bieżajcie, bieżajcie (co znaczyło: uciekajcie), co zdezorientowało rycerzy Mieszka, dlatego zaczęli oni wycofywać się z pola bitwy. Wówczas Henryk Pobożny ze swym doborowym hufcem przechylił szalę zwycięstwa na stronę polska, pokazujac w ten sposób innym hufcom polskim, że nie należy się wycofywać z placu boju, ale walczyć dalej. Jednakże rycerze polscy niecałkowicie zrozumieli sytuację i dalej się wycofywali. Dodatkowo wiatr zmienił swój kierunek, co wykorzystali Tatarzy, używajac duszacych gazów bojowych. Dopiero teraz nastapiła całkowita dezorientacja wsród wojska polskiego.

Ksiażę Henryk Pobożny z wojewoda Klemensem i księciem Sulisławem wydostali się z okrażenia, ale koń księcia Henryka okulał i musieli jechać wolno. Tatarzy widzac to, ponownie ich okrażyli i w momencie, kiedy ksiażę podniósł miecz do zadania ciosu, jeden z Tatarów pchnał pikę pod pachę księcia (w jedyne miejsce niezasłonięte żelazna zbroja). Henryk Pobożny zachwiał się i spadł z konia. Wówczas Tatarzy otoczyli go i scięli mu głowę. Następnie nasadzili ja na pikę, z która na czele ruszyli pod zamek w Legnicy.

Według legendy głowę tę najpierw Tatarzy najpierw wrzucili do Jeziora Koskowickiego, a dopiero pózniej wyłowili ja i nasadzili na pikę, aby w ten sposób po przyjezdzie pod zamek w Legnicy osłabić ducha obrońców zamku. Jednakże załoga legnickiego zamku była dobrze przygotowana do obrony, a dodatkowo wsparta resztka wojsk, które uciekły z placu boju, nie zamierzała się poddać. Tatarzy oceniwszy sytuację, wycofali się w kierunku Jawora.

Tej własnie tematyce zostało poswięcone Muzeum Bitwy Legnickiej w Legnickim Polu, które znajduje się w dawnym kosciele sw. Trójcy i Najswiętszej Marii Panny, wybudowanym na miejscu smierci księcia Henryka Pobożnego. W Muzeum znajduja się m.in.: płyta nagrobna (kopia) księcia Henryka II Pobożnego, nad łukiem tęczowym metaloplastyczny wizerunek slaskiego orła piastowskiego z XIII w., w narożnikach zrekonstruowane proporce z godłami herbowymi, obok znaku ksiażęcego znajduja się herby wodzów trzech hufców: księcia Mieszka opolskiego, Sulisława i margrabiego Moraw Bolesława, a także herby: Stary koń, Lis, Wczele, Rogala, Grzymała, Brochowicz II, Bożywoj oraz herb posiłkujacego wojska polskie Zakonu Templariuszy. Na scianie zachodniej nawy wisza fotogra­ficzne powiększenia reprodukcji pieczęci ksiażęcych Henryka I i Henryka II. Ponadto na ekspozycję składaja się różne rep­rinty i reprodukcje tekstów informujacych o bitwie legnickiej, reprodukcje drzeworytów z roku 1504, plansze ilustrujace podboje Mongołów...

Warto wspomnieć także, iż na trasie szlaku znajduje się kilka zabytków, nie zwiazanych z Bitwa pod Legnica, a miano­wicie pałac i park w Szczedrzykowicach, kosciół Wniebowzięcia Najswiętszej Marii Panny w Rosochatej, kosciół sw. Zofii w Grzybianach, gro­dzisko łużyckie nad Jeziorem Koskowickim, zespół klasztorny pobenedyktyński w Legnickim Polu oraz za­bytki miasta Prochowice.

6. Literatura (wybór)

Bogdanowicz P., Przynależnosć polityczna Slaska, Kraków 1959.
Długosz J., Dzieje Polski ksiag dwanascie, Kraków 1868.
Korta W., Najazd Mongołów na Polskę i jego legnicki epizod, Katowice 1983.
Przyłęcki M., Historia i zabytki Prochowic Sl., Legnica 1969.
Przyłęcki M., Legnickie Pole, Legnica 1986.
Przyłęcki M., Trasy zabytków Ziemi Legnickiej, Wrocław-Legnica 1980.
"Ziemia Legnicka" [Jednodniówka TPN w Legnicy z okazji 734 rocznicy Bitwy pod Legnica], Legnica 1985.

 

PTTK Oddział "Ziemi Prochowickiej" © 2007-2018. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt oraz wykonanie strony - Daniel Balowski.